قفقاز


+ گنجینه پژوهشی (آرشیو شخصی) ولادیمیر مینورسکی

یکی از توفیقات اقامت جند ماهه ام در سنت پترزبورگ، دسترسی به منابع کتابخانه ای و آرشیوهای غنی روسیه است. در این میان، بخشی در انستیتو نسخ خطی پترزبورگ با نام آرشیوهای شخصی شرق شناسان بایگانی شده است (قبلا خلاصه وار آن را معرفی کرده ام) که از جهاتی بسیار جالب توجه است ، زیرا اسناد و مدارک شخصی تعداد زیادی از شرق شناسان و ایران شناسان بنام در آنجا نگهداری میشود. یکی از این ایران شناسان، ولادیمیر مینورسکی است که از وجهه جهانی بالایی برخودردار بوده  و برای ایرانیان نیز چهره ای شناخته شده است. با دیدن دفاتر راهنمای این آرشیو به همراه همسرم  ناهید عبدالتاجدینی تصمیم به فهرست نویسی آن کردیم  که بدون شک میتواند منبعی بسیار ارزشمند دز مظالعات شرقشناسی و ایرانشناسی به شمار آید.

امروز که حدود 6 ماه از آن روز میگذرد بسیار خوشحالیم که  این کار مهم به سرانجام رسیده و خدا را شاکریم که توانسته ام سهمی هر چند اندک در شناسایی این ایرانشناس نامور به جامعه علمی داشته باشیم.

این کتاب که توسط انتشارت کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس در حال انتشار است در بردارنده خلاصه زندگی­نامه و فهرست کامل گنجینه پژوهشی ولادیمیر مینورسکی در شش بخش (اُپیس) است:

  • فعالیت­های علمی و تحقیقاتی؛
  • اسناد و مدارک شخصی و خانوادگی؛
  • مکاتبات مینورسکی (صدها نامه از همه شرق شناسان سراسر دنیا و نویسندگان ایرانی همانند: علامه قزوینی، محمدعلی فروغی، جمالزاده، صادق هدایت، ایرج افشار، منوچهر ستوده، مجتبی مینوی، بدیع الزمان فروزانفر، علی اصغر حکمت، سعید نفیسی، امان اله جهانبانی، حاج علی رزم آرا و....) 
  • آثار علمی و تحقیقی سایر پژوهشگران؛
  • عکسها؛
  • اسناد و مدارک مربطو به مأموریت های رسمی،
  • کلکسیون بریده روزنامه ها و مجلات.

لازم به ذکر است  مینورسکی در ۶ فوریه ۱۸۷۷(1293شمسی) در شهر کوچک کُرچه‌وا (Korcheva) در نزدیکی مسکو چشم به جهان گشود. از سال ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۰ در دانشگاه مسکو به تحصیل حقوق و سپس مشغول آموختن زبان‌های شرقی در انستیتوی لازارف شد. در ۱۹۰۳ به خدمت وزارت امور خارجه روسیه درآمد و از ۱۹۰۴ تا ۱۹۰۸ در کنسولگری روسیه در تبریز و یک سال نیز در تاشکند خدمت کرد. در سال های 1911 تا 1914 نماینده روسیه در کمیسیون مرزی ایران وعثمانی(از آرارات تا خلیج فارس) بود و در جریان انقلاب ۱۹۱۷ روسیه را ترک کرد. از سال ۱۹۲۳ به تدریس زبان فارسی در مدرسه زبان‌های شرقی پاریس پرداخت. پس از آن، از ۱۹۳۲ به تدریس زبان و ادبیات فارسی و تاریخ ایران در مدرسه زبان‌های شرقی لندن(SOAS) و در سال ۱۹۳۷ استاد زبان فارسی در دانشگاه لندن شد. در سال ۱۹۴۴ بازنشسته شد و از آن پس در دانشگاه کمبریج به تدریس تاریخ ایران پرداخت. مینورسکی در ۲۵ مارس ۱۹۶۶ (5 فرورین 1345 شمسی)در کمبریج درگذشت که بنا به تصمیم همسرش (تاتیانا مینورسکی) در مسکو به خاک سپرده شد.

آثار پژوهشی ولادیمیر مینورسکی از تنوع کم نظیری در حوزه­های ایران­شناسی، کردشناسی، قفقازشناسی، فرق اسلامی و تصحیح نسخ خطی برخوردار است. وی در مدت شش دهه فعالیت علمی، بیش از دویست مقاله علمی (در دائره ­المعارف اسلام و مجلات دیگر)، و حدود پانزده کتاب به رشته تحریر درآورد و نسخ خطی فارسی، عربی و کردی زیادی تصحیح و منتشر نمود.

نویسنده : گودرز رشتیانی ; ساعت ۱:٤٥ ‎ق.ظ ; ۱۳٩۱/۱۱/٥
comment نظرات () لینک